Bijdrage door Tom van Bolhuis, PKIsigning

De kans is groot dat je de term al eens bent tegengekomen: de European Digital Identity Wallet (EUDI wallet). Misschien voelt het nog als iets abstracts of iets voor "later". Maar de ontwikkelingen gaan snel en beginnen steeds concreter te worden. 

De vraag is dan ook niet óf je ermee te maken krijgt, maar wanneer. En belangrijker: wat betekent dit op korte termijn voor jouw organisatie?

EUDI wallet: van plannen naar praktijk
Met de nieuwe eIDAS 2.0-verordening werkt Europa aan één uniforme digitale identiteit. Burgers én bedrijven krijgen straks een digitale wallet waarmee ze zich kunnen identificeren en gegevens kunnen delen, veilig, gecontroleerd en grensoverschrijdend.

We zitten inmiddels niet meer in de conceptfase. Grote Europese pilots draaien al en laten zien hoe dit er in de praktijk uit gaat zien. Een voorbeeld is het WE BUILD Consortium, waarin wordt getest hoe organisaties zich digitaal kunnen identificeren en handelen namens een bedrijf.

Twee soorten wallets: persoon en organisatie
Een belangrijk onderscheid is dat er niet één soort wallet komt, maar twee:

1. De burger wallet
   Voor natuurlijke personen. Denk aan het delen van identiteitsgegevens of diploma’s, met volledige controle over wat je wel en niet deelt.
    
2. De bedrijfs wallet
   Voor organisaties en hun medewerkers. Hiermee wordt zichtbaar:
   - of iemand bevoegd is om namens een bedrijf te handelen
   - welke rol iemand heeft
   - welke bedrijfsgegevens betrouwbaar zijn.

Voor veel organisaties zit juist hier de grootste impact. Processen zoals klantacceptatie, contracteren en ondertekenen gaan hierdoor fundamenteel veranderen.

Tijdlijn EUDI wallet: wanneer gebeurt wat?
De EUDI wallet komt niet “in één keer live”. De uitrol gebeurt gefaseerd, en dat is belangrijk om te begrijpen:

• Nu: testen en standaardiseren
  Europa werkt nog aan technische standaarden (zoals het Architecture Reference Framework) en voert grootschalige pilots uit. Hier worden de belangrijkste keuzes gemaakt.
  
  
• Verloop 2026: eerste wallets beschikbaar
  Lidstaten moeten een EUDI wallet aanbieden. De eerste versies zullen verschijnen, vaak nog met beperkte functionaliteit.
    
• Vanaf 2026/2027: bredere adoptie
  Overheden moeten de wallets accepteren. In deze fase gaan ook steeds meer commerciële partijen aansluiten.
   
• Daarna: schaal en optimalisatie
  Processen worden verder gestroomlijnd en nieuwe use cases ontstaan vooral in de zakelijke context.

Belangrijk: de impact begint al vóórdat de wallet volledig is uitgerold. De manier waarop we naar identificatie en vertrouwen kijken, verandert nu al. 

Minder papier, meer zekerheid
Waar je nu vaak nog werkt met documenten, uittreksels, machtigingen, kopieën van ID’s verschuift dit steeds meer naar directe verificatie.

In plaats van: “Stuur een document op”, wordt het: “Toon dat je bevoegd bent”.

Die verificatie gebeurt realtime, op basis van betrouwbare bronnen. Dat maakt processen niet alleen sneller, maar ook betrouwbaarder.

Wat gebeurt er in Nederland rondom de EUDI wallet?
Ook in Nederland wordt actief gewerkt aan de introductie van de EUDI wallet. De overheid ontwikkelt een publieke wallet, terwijl tegelijkertijd wordt samengewerkt met marktpartijen om toepassingen mogelijk te maken.

Een goed voorbeeld van die samenwerking is Trusted Information Partners (TIP). Binnen dit netwerk wordt praktisch getest hoe nieuwe vormen van identificatie en ondertekenen werken in de praktijk.

Denk aan situaties waarin:

• iemand namens een organisatie een contract ondertekent
• bevoegdheden automatisch worden gecontroleerd
• gegevens direct uit een betrouwbare bron komen. 

Wat betekent dit voor jou, nu al?
Hoewel de wallet zelf nog niet overal beschikbaar is, zijn er nu al een paar ontwikkelingen waar je rekening mee kunt houden:

• Verwachtingen veranderen
  Gebruikers gaan wennen aan het idee dat ze minder gegevens hoeven te delen en meer controle hebben.
  
  
• Processen gaan versnellen
  Wat nu nog dagen duurt (controle, verificatie), zal straks in minuten of seconden kunnen.
  
  
• Voorbereiden loont
  Organisaties die nu al nadenken over hoe ze met deze nieuwe manier van identificeren omgaan, kunnen straks sneller schakelen.

De EUDI wallet komt eraan, stap voor stap. Het is geen “big bang”, maar een geleidelijke verandering die nu al zichtbaar is. En juist daarom is dit het moment om aan te haken. Want tegen de tijd dat alles volledig is uitgerold, zijn de verwachtingen van gebruikers al veranderd.