Verkennende peiling: compatibiliteit en gebruikersacceptatie remmen overstap, niet de prijs

De discussie over Europese digitale soevereiniteit zorgt voor hernieuwde aandacht voor alternatieven voor Microsoft. Toch blijkt uit een verkennende peiling van TechOutlet.eu en The Broker Site onder ICT-professionals en resellers in meerdere EU-landen dat de overstap in de praktijk lastig is. Niet de kosten, maar compatibiliteit met bestaande systemen en de acceptatie door gebruikers vormen de voornaamste drempels.

De grip van Microsoft op de werkvloer blijft sterk. 65 procent van de deelnemers aan de peiling heeft nog nooit een werkplekproject opgeleverd zonder Windows of Microsoft 365. De ervaren software lock-in scoort gemiddeld 3,8 op een schaal van 1 tot 5.

Gevraagd naar de voornaamste drempel voor een overstap, wijst 75 procent van de respondenten op compatibiliteit met bestaande systemen en randapparatuur. Gebruikersacceptatie volgt met 70 procent. Prijs speelt nauwelijks een rol: slechts 5 procent noemt kosten als belangrijkste factor.

Tegelijkertijd is de bereidheid om te veranderen niet gering. De helft van de deelnemers ziet behoefte aan werkplekoplossingen die sterker leunen op Europese cloud- of softwareaanbieders. Inclusief de groep die "misschien" antwoordt, staat ongeveer driekwart open voor een alternatief.

Van de beschikbare opties zijn Linux-distributies (70 procent) en LibreOffice (55 procent) verreweg het bekendst. Alternatieven als Zoho Workplace, Nextcloud, ONLYOFFICE en Proton Mail zijn bij minder dan 15 procent van de respondenten bekend.

Uit de open antwoorden komen steeds dezelfde praktische bezwaren naar voren: stuurprogramma's voor randapparatuur, integraties met bestaande bedrijfssystemen, lokale ondersteuning en het ontbreken van bewezen referentieprojecten bij vergelijkbare organisaties. Een deelnemer vat de spanning samen: "We zijn Microsoft-partner en krijgen daarvoor voordelen. Maar ik vind de afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven ongemakkelijk. Zodra er een alternatief is dat onze bedrijfsvoering niet ondermijnt, stap ik over." Volgens Michel Heinst, CEO bij techoutlet.eu, sluiten de uitkomsten aan bij ervaringen uit de praktijk.

Volgens Mario Biemans The Broker Site laten de resultaten zien dat de discussie over digitale soevereiniteit concreter moet worden gevoerd. "Niet alleen de beschikbaarheid van Europese alternatieven telt - doorslaggevend is of die alternatieven betrouwbaar kunnen worden uitgerold binnen bestaande IT-omgevingen, en of eindgebruikers bereid zijn ze te adopteren."

De uitkomsten komen tegen de achtergrond van Europese discussies over digitale soevereiniteit, cybersecurity en datatoegang. Zo is de EU Data Act sinds 12 september 2025 van toepassing, en moesten lidstaten de NIS2-richtlijn reeds uiterlijk 17 oktober 2024 omzetten in nationale wetgeving.

Over het onderzoek
De peiling is in april 2026 afgenomen onder ICT-professionals, resellers en IT-managers in meerdere EU-landen. Respondenten zijn benaderd via de netwerken van TechOutlet.eu en The Broker Site. De resultaten zijn indicatief en niet statistisch gewogen naar land, sector of bedrijfsgrootte.