Blog door JS Mirmin Nkodia, oprichter van Digablo

Op 1 september 2026 ging in Frankrijk de verplichte elektronische facturatie in. Inmiddels is het wat later. Wie de invoering vanaf de winkelvloer volgt in plaats van vanaf de wetgeving, ziet iets anders dan het schema dat overal wordt afgedrukt.

Wat er op 1 september werkelijk veranderde
Het schema zelf is eenvoudig. Sinds 1 september 2026 moet elk Frans btw-plichtig bedrijf elektronische facturen kunnen ontvangen ongeacht omvang, zonder overgangstermijn. De verplichting om ze te verzenden, en om transactie- en betalingsgegevens aan de fiscus door te geven (het zogeheten e-reporting), geldt vanaf diezelfde datum alleen voor grote bedrijven en middelgrote ondernemingen. Micro-ondernemingen, kleinbedrijf en mkb krijgen daarvoor een jaar extra: voor hen begint het op 1 september 2027. 

Voor een bakker of een restaurant met drie man personeel is de verplichting dus eerst passief. Dat klinkt geruststellender dan het is. Passief betekent niet dat je niets hoeft te doen: je moet een erkend platform (plateforme agréée) aanwijzen waarop je facturen binnenkomen, en je factuuradres moet in de landelijke annuaire staan. Het publieke portaal waar iedereen jarenlang op rekende, het PPF, is teruggebracht tot twee functies - een adresregister en een doorgeefluik naar de belastingdienst. Het is geen gratis verzend- en ontvangstkanaal geworden. Ongeveer tachtig erkende platforms zijn inmiddels op het register aangesloten.

Dat is de eerste les, en het is een saaie: de ontvangstkant is de makkelijke helft van de hervorming, en juist daar zaten de kleinste bedrijven op 1 september nog niet klaar. Niet uit onwil, maar omdat "je hoeft alleen maar te kunnen ontvangen" jarenlang is uitgelegd als "voor jou verandert er voorlopig niets".

De tweede verplichting die niemand meetelt
Wat de kassa erbij krijgt, is dat er in Frankrijk al een oudere verplichting ligt. Sinds 2018 schrijft artikel 286-I-3° bis van de Code général des impôts voor dat software die betalingen registreert onveranderlijk, beveiligd, bewaard en gearchiveerd moet zijn. In de praktijk staat die eis bekend onder de norm NF525.

De twee verplichtingen overlappen niet. De ene gaat over de factuur die je uitreikt, de andere over de transactie die je in de kassa slaat. Toch is de meest gehoorde misvatting achter de toonbank precies dat ze samenvallen: wie een gecertificeerde kassa heeft, denkt daarmee ook klaar te zijn voor e-facturatie. Dat is niet zo, en andersom evenmin.

Acht jaar later, en de spelregel bewoog twee keer
Het meest leerzame stuk van het Franse dossier gaat niet over techniek maar over bewijs - en het speelde zich af terwijl iedereen naar 1 september 2026 keek.

Hoe toon je aan dat je kassasoftware aan de eis voldoet?
Tot begin 2025 kon dat op twee manieren: een certificaat van een geaccrediteerde instelling, of een individuele attestatie van de softwareleverancier. Artikel 43 van de Franse begrotingswet voor 2025 (wet van 14 februari 2025) schrapte die tweede route per 16 februari 2025. Na een overgangsperiode gold vanaf 1 september 2025 dat elke kassa een certificaat moest hebben, of een lopende certificeringsaanvraag.

En vervolgens draaide de wetgever het terug. Artikel 125 van de begrotingswet voor 2026 (wet van 19 februari 2026) herstelde de attestatie van de leverancier, met ingang van 21 februari 2026.

Binnen twaalf maanden werd een bewijsregel dus afgeschaft en opnieuw ingevoerd - acht jaar nadat de onderliggende verplichting was ingegaan. Voor leveranciers betekende dat een certificeringstraject inplannen, betalen en deels weer afblazen. Voor ondernemers betekende het een jaar lang tegenstrijdig advies van hun boekhouder, hun kassaleverancier en hun brancheorganisatie.

Wat Nederland eruit kan halen
Nederland loopt via ViDA achter op deze beweging aan, en dat is niet alleen een nadeel. Drie dingen zijn overdraagbaar.

1. Onderschat de ontvangstkant niet. Het is de helft die technisch weinig voorstelt en communicatief het meest misgaat, juist omdat hij zo licht klinkt.
   
   
2. Houd gestapelde verplichtingen uit elkaar. Zodra er twee regimes over dezelfde onderneming liggen - kassaregistratie en facturatie - ontstaat het misverstand dat het één het ander dekt. Dat misverstand kost geen boete op dag één, maar wel bij de eerste controle.
     
3. Reken erop dat de bewijsregel beweegt, niet de techniek. De Franse eis aan de software zelf is sinds 2018 nauwelijks veranderd. Wat twee keer verschoof, was de vraag welk papier volstaat.

Wie zijn planning ophangt aan een certificeringsschema, plant het onderdeel dat het minst vast ligt.

Auteur
JS Mirmin Nkodia is oprichter van Digablo (Corbeil-Essonnes, Frankrijk) en bouwt kassasoftware voor de horeca en detailhandel. Deze bijdrage beschrijft de Franse invoering en is geen productbeschrijving.